Dag 1 De start
Woensdag 1.
Oktober 2003. De wekker gaat
om 6:00 en ik hoor al de eerste bewegingen buiten. Net uit mijn vertrek en de
eersten beginnen al met lijnen te hanteren. Vroeg is goed maar nu al in haast
uitbarsten stond niet op mijn programma. Thee zetten voor ontbijt en de
thermoskan, broodje pindakaas, weerbericht luisteren, PC checken, GPS route tot
Lelystad checken alles aan bord is klaar voor vertrek. De laatste vrij
bewegelijke voorwerpen in een vaste positie gebracht en de binnenkant was
klaar. Ondertussen lopen de eersten motoren aan en er begint beweging in de
boten te komen. Het is nog stikke donker. Om 6:50 gaan ook bij mij de lijnen
los.
Alle
aandacht is op de start gericht. Camera ligt klaar, fenders en landvasten zijn
opgeborgen.
Ik ben net bij
het slot voorbij. Door het kanaal naar buiten. Er staat een NO 3 en een boot
naar het ander loopt uit de haven, hijst de zeilen, maakt een foto en vertrekt.
Het begint licht te worden en een lange rij dansende lichter is al op weg naar
het Paard van Marken. Achter mij zijn er ook nog een hoop, en ook vele die nog
in de haven liggen. De kleur van de lucht is schitterend. Jammer dat het nog zo
vroeg is, da kan je met weinig licht slecht fotos maken vanaf een boot in
beweging.
Snel camera weg, met de neus in de wind en grootzeil hijsen, afvallen, rolfok uit en inrijgen in de rij voor de boei. Oh-ja de film doordraaien, flits activeren en waar is de boei nou? Ik zie ze niet. Terwijl ik vlot rakelings langs zeil vind ik ze niet in dat kleine zoekertje van die camera. Hier moet ze ergens zijn snel afdrukken voor ik er helemaal zonder foto voorbij ben. Clicks ik heb misschien de boei maar vast geen merkteken op de foto. Na ja, weg ben ik.
Zeilen
strak en vooruit met de handel. Het was 7:27. De wind is aardig. NO3.
Langzaam schuif ik op tegen een groepje boten voor mij. Na mij is er een
gat in de startopstelling gevallen, en ik heb niemand onmiddellijk
achter mij. Ik lig op koers. Alles volgens plan. Ik heb weer tijd om om me heen
te kijken. Schitterende ochtend lucht. Het is nog vroeg, dus ik zal mijn weerman
nog niet uit de slaap halen. Toch ben ik benieuwd wat de laatste voorspellingen
zijn.
Oplopend
op het groepje voor me maak ik een paar fotos. De POESPAS, de AMD BAD, de NESCIO
heb ik op de foto. 8:43 Paard van Marken SOG 7,0 het eerste raak is goed gegaan,
op naar GZ2. De zon komt op, de wind nu ruim van achteren. Het veld wordt
dunner.
De afstand tussen de booten groter. Alleen voor de boei wordt het weer druk en
de booten komen vlak voor GZ2 bij Volendam weer op een paar meter afstand bij
elkaar.
Dag 1 - De beslissing
Om 9:07 GZ2 gerond en op weg naar Hoorn. Het rak naar NEK is hard aan de wind. Geen tijd voor fotos. Ik bel Vincent voor het laatste weerbericht. Ik moet nu langzaam tot een beslissing komen welke route ik ga nemen. De voorspelling van gisteren had voor de Noordzee nog een 2-3 NO verwacht. Nu is NO de meest ongewenste wind om bij Den Helder kruisend het Schulpengat in te gaan. Maar 2-3 is nog veel erger. Als je Den Helder voor 12:00 niet haalt, word je door de stroom door het Schulpengat weer eruit gespoeld en je verliest het tij helemaal. Verlies minimaal 6 uur. Niet mijn favoriete scenario. De verwachting voor morgen donderdag was Zeeland 2, IJmuiden 0-1, Den Helder 3 allemaal NO. Ik kon het niet geloven. Ik was er helemaal ingesteld op route 1 en nu speelt de wind niet mee. Vandaag was er wel nog wind. Maar om rond 18:00 of 19:00 in IJmuiden te zijn om de avondtij nog mee te nemen zag ik niet zitten. Zo alst nu eruit ziet ben ik rond 12 in Lelystad, zou ik rond half 4 bij de P15, en rond halfvijf bij de sluis in Amsterdam zijn. Half uur oponthoud in de sluis is het 17:00. In een of twee uur ben ik niet door de Noordzeekanaal heen, door de sluis bij IJmuiden en de haven uit naar de BRAN. Forget it. 10 over tien ben ik vlak voor de NEK. Camera klaar maken, en nu goed mikken. Zonder bril gaat het makkelijker om door de kleine zoeker te kijken. Maar oeps opletten de boei moet op de foto maar niet de boot op de boei. Clicks gelukt, die stat erop, snel camera weg en op naar de volgende.
Om 10:12 NEK
gerond en op de nieuwe koers. Maar dat was niet zo makkelijk. De koerslijn lag
hoger dan dat de wind toe liet. Na
ik ga beslist geen extra slag maken. Nu heb ik een probleem. Met al het gedoe om
de foto goed te nemen heb ik niet naar de wind ten opzichte van de volgende
koerslijn gekeken. Sommigen deden dat wel en zijn noch een stuk na de NEK
doorgevaren alvorens naar OvD3 toe over stag te gaan. Daardoor hoefden ze minder
hoog aan de wind te gaan en konden meer vaart maken. Ik had nu nog maar een
keuze: zo hoog mogelijk zonder snelheid te verliezen. Ik loop tussen de 4,6 en
5,4 knopen. Of ik de OvD3 in een klap haal hangt nu puur van de wind af. Ik had
geluk ca. 4 mijl na NEK draaide de wind een tik naar noorden en ook een knoop
harder - ik kon weer op de koerslijn terugkruipen. Ca. 3 mijl voor OvD3 zat ik
weer op de koerslijn en ik kon nog iets snelheid maken (5,4-5,9 knopen).
In de verte
zag ik twee booten naar zuiden wegbreken, richting P15. Die gaan de Noordzee op,
de anderen namen allemaal koers naar de sluis. Ik bel nog eens naar Vincent om
de aller aller laatste weernieuws op te vragen, maar er was niet veel veranderd;
misschien was er in IJmuiden 1-2 ipv. 0-1 wind. Dat was het dan. Geen Route 1
al die voorbereiding voor noppes. Dan 3 maar. Bij de te verwachten
windrichtingen ook niet zo gek. NO en SW. Ik moet nog Waypoints in mij GPS
inbrengen want daar had ik route 1 ingebracht iets voor na de sluis. Dichter
naar OvD3 komend zie ik steeds minder booten voor mij. Twee booten die een
hogere koers gevaren waren hadden mij ingehaald maar liepen niet verder weg
sinds ik weer op koers zat. Een achtervolger kreeg halverwege het rak problemen
met zijn voorzeil en viel ver terug. Om 12:09 was ik bij de OvD3. De foto lukte
redelijk. Fok en grootzeil naar beneden, en op motor en stuurautomaat naar de
sluis.
Op weg naar de
sluis nog snel de moer van de helmstok aangedraaid, want die was los getrild.
Als of er iets gratis weggegeven
word ligt bijna iedereen nog voor de sluis te wachten. Misschien is het een paar
gelukt nog met een eerdere schutting mee te gaan, maar zon 20-25 booten lagen er
nog. Dus wachten tot de groten vrachtschepen langzaam in en uit de sluis voeren
die hadden kennelijk geen wedstrijd. Alleen ons liep de tijd weg. Rond 13:00
was het dan zo ver, wij mochten binnen. Bijna lekkere vakantie stemming met
zn allen in die sluis. Helaas zijn mijn fotos daar mislukt.
Om 13:30 ging het sluispoort open
en de meute hongeriger wolven stormde eruit. Met zon 6 knopen ging het op de
motor richting EZ21 een goed stuk op
Urk af. Het leek wel als of motorbot racen ook een onderdeel van de 200myls was.
Nu had ik wat tijd om te eten en de waypoints voor de huidige dag in mijn GPS te
zetten. Daarbij merkte ik dat de handGPS geen externe power meer had en op zijn
eigen batterijen liep. Ik stond er niet stil bij en zette de stekker in het
schakelpaneel weer vast. (een voorbode van problemen die ik beter meteen serieus
had kunnen nemen en de oorzaak uitzoeken)
Dag 1 zo veel mijlen als
mogelijk
Om halfdrie kwam de boei in zicht en ik maakte alles klaar voor de nieuwe start. Ik heb niet eens een aanloop genomen maar heb, noch de boei naderend, de zeilen gehesen, de boot door de wind gedraaid en gestart uiteraard met foto. De wind is NNO 4 en wat een halve windse rak had moeten worden, was aan de wind geworden. Dat vond ik prima omdat de halfwinder of spinnaker bij iedereen binnen bleef en ik dan nog wat voordeel uit zou kunnen halen. De snelheid was met 5,9 6,8 best aardig en ik begon al voorzichtig te rekenen of ik naar Den Oever nog door kan gaan of niet. De voorspelling voor morgen was niet geweldig en wat vandaag kon, dat hoefde morgen niet meer. Nu kwam Den Oever met 50 wedstrijdmijlen precies met een dagpensum overeen, maar het doel van de dag was om zo veel mijlen als mogelijk te maken.
Om 15:03
begint de wind iets weg te zakken. Ipv 17 kts staan er nog maar 11 kts en de
snelheid loopt terug van 6,7 naar 5,8. Door het wegzakken van de wind ging ik
ook iets lager zitten om de snelheid te houden. Rond drie mijl na de EZ21 komt
een ondiepte van 1,2m waar ik beslist weg moet blijven met mij 1,6m diepgang. Ik
zag geen paal-boeien, dus zat het wel goed. Achteraf zag ik dat ik daar heel
vlak langs gekomen was even niet opgelet en afgeleid door de wat zwakkere
wind. Voor mij waren er 6 gestart, de rest kwam na mij (een beeld dat in loop
van die middag nog zoude veranderen). Twee van de eerder gestarte booten heb ik
ingehaald, maar de rest achter mij kwam nu toch iets dichter bij. Ik bleef
kijken of er iemand het grote doek hijst, maar tot nu toe nog niet.
Om 15:40 was
het dan zover, de eerste halfwinder ging achter mij op. Vooreerst bleef
het bij die ene. En ze kwamen maar langzaam dichter bij. Rond een uur
later waren er al meerdere bezig SPI of HW te zetten dus ik ook. Ik had hem
nog geen minuut op en ik liep al uit het roer. Vooral de golven zorgen dan wel
voor grote druk in het zeil die door het roer weer gecompenseerd moet worden.
Geen werk voor de stuurautomaat en dat betekende dat ik voor de volgende paar
uren zelf aan de slag ging. Nu kwamen de eersten al langs, Cees Corts, Henk
Steltepol, en andere. De wind ging ruimen en de spinnakers waren in optocht. Met
mijn halfwinder bleef ik nergens. Ik had er een vreselijke bui. Voorbij de
nieuwe eilanden heb ik het opgegeven en het werk weer aan de stuurautomaat
toevertrouwt. Niet dat het geholpen had, maar ik kon ook weer andere dingen
doen.
Van het urenlang in een positie zitten en de nek uitsteken in de tocht, groei je
wel vast op de kuipbank, zeker als er voor der rest niets gebeurt.
Het laatste
stuk naam ik dan weer over. Om
18:10 was het weer tijd: foto-shooting met een flitse rode ton de WV14 voor
Den Oever. Volledig overweldigd, dat ik naar uren een kant uit te varen weer
iets kon doen, deed mij meteen na de shooting doen blunderen. Ik ging om de ton
heen over stag. De grootschoot schoot los en de druk ging uit het gootzeil
ik lag stil. Nu wil het dat juist in dit moment Clemens in vrolijke vaart pal
midships op mij afkwam en ik geen mogelijkheid zag om nog op tijd weg te komen.
Een goede gil doet wonderen, hij zag het nog op tijd, meende dat hij over
backbord komen wel voorvaart heeft (is ook zo) maar omdat hij net in een goede
bui was, haalde hij het noch om op tijd achter mij langs te gaan. Phew ik
was meteen wakker en klaar voor het volgende rak naar Enkhuizen.
Dag 1 De rit door het
donker
Voor de WV14
zag ik al een aantal boten onderweg richting Enkhuizen die gaan misschien
nog een rak halen als ze het uithouden. Maar een paar stopten en gingen door
naar Den Oever om daar over nacht te blijven.
Nog steeds
niet gegeten, wakker geschrokken door de near miss, ging het in
tegenovergestelde richting weer terug. bijna tegenovergesteld. Mijn
ingestelde koerslijn op de GPS in de kuip was niet bruikbaar, omdat die door het
nieuwe eiland liep. Dus wilde ik de weg volgen die ik gekomen was en na de
visgronden naar Enkhuizen afslaan. Ik ging achter Clemens aan die zal de weg
wel kennen. Ik merkte dat hij erg ver aan de kant van de groene staken langs
ging. Omdat hij toch sneller was heb ik het opgegeven hem te volgen en ging
terug op de betonde route langs de Kreupel. Daar kwam ik Kees Riemer nog
tegenmoet. Ergens tussen zeven en halfacht begon het donker te worden en de
toplichter gingen aan. Clemens zag ik ver aan stuurbord voor mij en aan
stuurbord achter dacht ik in de laatste schemer de Passi te herkennen, en
een tweemaster. De posities van die booten probeerde ik goed te onthouden. Net
zo als de vaargeul groen licht, rood licht, groen licht
Op zich werkt
dat principe prima, als je niet van de wilde idee bevallen word de snelste route
naar de KG2 te vinden. Voorbij het groene licht van de KR9 wist ik dat de
visgronden niet ver zullen zijn. Snelheid tussen de 5,4 en 5,9. Ze zeggen dat je
in het donker spoken kan zien, ik denk ik zie er een! Nog steeds in de vaargeul
zie ik voor mij een rood en een groen licht op me afkomen. Van allen cursussen
en boeken wist ik: groen stuurbord, rood backboord maar wat mij hier tegemoet
kwam was precies andersom hoe kan dat? Een schip met verwisselde
bordverlichting?
Kan niet. Een schip van achteren? Kan ook niet. Tot dat ik zag dat de
lichten begonnen uit elkaar te lopen. Het waren twee vrachtschepen waarvan de
ene beslot om de vaargeul over te steken en richting nieuwe eilanden te
vertrekken en de andere rustig aan stuurboordkant richting Den Oever onderweg
was. Ik ging even aan mij twijfelen.
Oeh, daar komt
weer een (overdag) groene staak vlak langs de boot voorbij. Het is kwart voor
acht en hartstikke donker. Om een veiliger gevoel te krijgen ging ik nog meer in
de geul zitten, maar dat kost extra weg en snelheid door de kleinere windhoek.
Dus - toch maar af richting Clemens en de tweemaster. Michiel had ik weliswaar
noch niet gesignaleerd, maar ik wist dat hij in de beurt zou moeten zijn.
even bellen waar die zit. Ik had hem net aan de lijn om naar zijn positie te
vragen, gebeurde het. Links en rechts van de boot schoten zwarte palen langs. En
verderop waren er nog meer. Tussen te palen was er een afstand van misschien 5
tot 10 meter. Snelheid 5,2 tot 5,4. Ik haalde de stuurautomaat eraf en hield mij
vast. Als de boot ineens stil staat zit ik voor in de punt. En ze bleven maar
komen. Dat ik er geen geraakt heb is een wonder. En dat ik geen net tegengekomen
ben nog meer.
Toen er geen
meer kwamen was ik opgelucht maar ook weer niet. Want op ieder ogenblik
kunnen ze er weer opduiken. De snelheid was intussen op 6,4 tot 6,7 opgelopen en
ik zat heel gespannen het donker in te staren. Op zoek naar zwarte palen. Wat in
een onweerbui-achtige nacht bij woelig water en zonder maan, een onbegonnen taak
was. Een half uur later was ik weer iets geruster. Eigenlijk moet ik uit dit
visnetgebied uit zijn een op weg naar de KG2. Ik zie verschillende lichten van
boeien maar niet in de richting waar Clemens en de tweemaster naartoe voeren. Ik
gaf mijn eigen navigatie op en stuurde op die twee af. Ze wilden tenslotte ook
naar de KG2.
Kwart voor
negen zag ik ze dan, een vel licht de KG2. Het nadeel van boeien die je van
ver ziet is, dat ze niet dichter bij willen komen. Maar bij dit hoge tempo viel
dat me. Ze komt dichter bij noch 2 minuten. Ik pak de camera en druk op de knop
om de flits in werking te zetten 8 seconden, zij Jan bij het palaver, moet
je de knop ingedrukt houden dan brand een rood lampje. Na ik druk al veel langer
maar GEEN ROOD LAMPJE !! paniek ! dat ding laat mij toch nu niet in de steek?
Druk ik wel op
de goede knop? Licht erbij ja. De boei vliegt dichter bij. Shiiet ik ben er
al.
Daar
merk ik, ik had niet doorgedraaid. Snel de film doordraaien, nog eens op de knop
drukken en ja het lampje brand, snel omdraaien en een foto maken, want de
boei was ik al voorbij. Ik hoop dat ik goed gemikt heb, want het licht van de
boei is zo verblindend dat je een paar seconden daarna niets ziet. Tegen de tijd
waar het oog weer wil komt de volgende lichtorgie.
Ik was rijp
voor een rustperiode. Doorvaren naar Breezanddijk was even in me opgekomen, maar
dat vond ik een beetje te. Het is nu negen voorbij en ik heb 77 mijl achter de
rug waarvan 64 wedstrijdmijlen. Nog eens 18 mijl zag ik niet meer zitten. Zeilen
opgeborgen en de boot voor de haven klaar gemaakt. Met Bob gebeld om de tijden
door te geven en de kuip opruimen. Michiel was in de tussentijd ook binnen en we
voeren in de oude Haven. Een rustige plek voor kroegen en restaurants. We waren
allen te moe op nog op pad te gaan. Na een wel verdiend biertje dook ieder zijn
kooi in. Ik had ook nog spaghetti me en die heb ik meteen opgemaakt. Ik was
zelfs te moe om nog wat aan het verhaal te doen.